Vrachtwagenheffing dwingt transportsector tot versneld vernieuwen

De invoering van de vrachtwagenheffing per 1 juli versnelt de vernieuwing van het Nederlandse wagenpark. Elektrische trucks zijn bij intensief gebruik inmiddels financieel concurrerend met diesel, terwijl oudere voertuigen juist duurder worden in gebruik. Bedrijven die investeringen blijven uitstellen, lopen daardoor een groeiend risico op hogere kosten en verlies aan concurrentiekracht. Dat blijkt uit de nieuwe Assetvisie Trucks en Trailers van ING Research die onlangs is gepubliceerd. 
“De vrachtwagenheffing verandert de rekensom voor transportbedrijven fundamenteel,” zegt Erik Slaaf, Sector Banker Transport & Logistiek bij ING. “Elektrisch rijden is niet langer alleen een duurzame keuze, maar op steeds meer trajecten ook een economische. Bedrijven die nu niet investeren, lopen het risico achterop te raken.”

 

Uitstel van investeringen wordt steeds duurder

De Nederlandse vrachtwagenvloot is de afgelopen jaren verouderd door uitgestelde investeringen. Dat was tijdelijk verdedigbaar door tegenvallende transportvraag, hoge prijzen en lange levertijden. Maar met een ouder wagenpark nemen de onderhoudskosten en risico’s op stilstand toe. Tegelijkertijd profiteren nieuwere trucks van lagere heffingen en een lager brandstofverbruik.
De vrachtwagenheffing vergroot dit verschil verder. Nieuwe voertuigen vallen in een lagere heffingsklasse, terwijl oudere trucks relatief duurder worden. Een toenemend kostenverschil kan de concurrentiepositie van transportbedrijven onder druk zetten.

     
Elektrische trucks bereiken omslagpunt 

De combinatie van lagere gebruikskosten, subsidies en de nieuwe heffing versnelt de overstap naar elektrisch rijden. Bij intensieve inzet – vanaf circa 125.000 tot 150.000 kilometer per jaar – zijn elektrische trucks met de vrachtwagenheffing inmiddels concurrerend met diesel. 
Daarnaast wordt het subsidiebudget fors uitgebreid, wat de adoptie verder stimuleert. ING Research verwacht dat het aantal elektrische trucks in Nederland (boven de 3,5 ton) groeit naar circa 3.000 in 2027 en richting de beoogde ca. 25.000 in 2030, goed voor meer dan 15% van het totale truckpark. Dit draagt ook bij aan het herstel van de totale truckafzet. 

 

Laadinfrastructuur nu grootste uitdaging

De grootste belemmering verschuift daarmee van kosten naar laadinfrastructuur. Niet alle transportbedrijven kunnen op hun eigen locatie snel voldoende laadcapaciteit realiseren. Publiek laden is nog beperkt beschikbaar en vaak duurder. Tegelijk groeit de behoefte aan publieke laadpunten met het volwassen worden van de markt door langere afstanden en intensiever gebruik van elektrische voertuigen.
Het verschil in kosten tussen diesel en elektrisch kan inmiddels oplopen tot meer dan €14.000 per jaar per truck bij intensief gebruik, afhankelijk van het aantal gereden kilometers en de inzet op heffingswegen. 

 

Druk op sector leidt tot schaalvergroting

De noodzaak om te investeren in nieuwe voertuigen, digitalisering en efficiënter plannen zorgt voor extra druk op transportbedrijven. Dit leidt naar verwachting tot meer fusies en overnames in de sector. Schaalgrootte wordt belangrijker om investeringen en operationele kosten te kunnen dragen. Voor verladers kan deze ontwikkeling aanleiding zijn om transport vaker uit te besteden aan gespecialiseerde partijen.