home

abonnement

mediakaart

verschijningsdata

adverteren

nieuwsbrief

colofon

tarieven ATW.nl

Volvo FH12-500: Geslaagd

I-shift versnellingsbak werkt perfect

Met de komst van de nieuwe generatie FH trucks heeft Volvo maar liefst twee belangrijke vernieuwingen toegevoegd aan haar programma technische hoogstandjes: de turbocompound techniek, ooit op trucks geïntroduceerd door Scania en nu dus ook gebruikt door Volvo, en de nieuwe I-shift automatisch geschakelde versnellingsbak, met een schakelgemak dat eigenlijk alleen door de ZF AS Tronic wordt geëvenaard. Wat levert het in de praktijk op? Auto- & Transportwereld ging een dag op pad met de Volvo FH12-500, om daar achter te komen.

Testrapport informatie:

Uitgave nummer: 8
Uitgave datum: 03.10.2002
Jaargang: 54


Kracht en comfort


Het nieuwe topmodel van Volvo, de FH12 met 500 PK sterke motor, onderscheidt zich door twee belangrijke eigenschappen: hij combineert een forse kracht met een comfort voor de chauffeur dat vrij zeldzaam is.
Een belangrijke rol bij het realiseren van dat comfort speelt de nieuwe I-shift versnellingsbak, waar je niet alleen als chauffeur geen omkijken naar hebt, maar die bovendien nog eens uiterst aangenaam van de ene naar de andere versnelling schakelt - ongeacht of er op- of teruggeschakeld wordt. Met versnellingsbakken als deze verlang je als chauffeur absoluut niet meer terug naar handgeschakelde bakken, omdat ze schakelen op een manier die door geen enkele chauffeur is te verbeteren. Bovendien verloopt de bediening van de koppeling bijzonder soepel, je hebt in de meeste gevallen absoluut niet in de gaten dat de koppeling wordt gebruikt door het systeem en een andere versnelling wordt geselecteerd.
De I-shift versnellingsbak schakelt snel, soepel en vrijwel zonder onderbreking van het koppel, doordat er niet langer gebruik gemaakt wordt van synchronisatie om de snelheid van de tandwielen in de bak op elkaar af te stemmen, maar van elektronica. Je betrapt het schakelsysteem nauwelijks op een foute interpretatie - alleen in situaties waar er geanticipeerd moet worden, wil hij nog wel eens te snel zijn met het kiezen van een volgende versnelling. Maar dat kun je het systeem niet kwalijk nemen, tenslotte heeft het geen ogen die zien wat er op hem af komt. Als chauffeur kun je in zo'n situatie ingrijpen door de schakelhendel van automatisch in de stand manueel te zetten, waardoor de versnellingsbak in de gekozen stand wordt gefixeerd tot er weer wordt teruggeschakeld naar de automatische stand.

Computertijdperk


Met de I-shift versnellingsbak is Volvo volop in het computertijdperk beland. Bij computers is het zo, dat je softwarematig allerlei functies aan een systeem kunt toevoegen als je een keer een basisopstelling hebt staan.
Met de I-shift versnellingsbak is het eigenlijk hetzelfde. Standaard heeft hij een beperkt aantal mogelijkheden, maar het systeem is uit te breiden met een aantal softwaremodules die de mogelijkheden van de bak behoorlijk vergroten. Volvo heeft drie van deze softwarepakketten, die het aantal mogelijkheden van de I-shift versnellingsbak verder vergroten.
Eén van die modules zet de bak automatisch in de neutraalstand als het leveren van vermogen even niet nodig is, bijvoorbeeld in een afdaling, en bespaart op die manier brandstof. Het zijn geen grote besparingen die het oplevert - elke keer wanneer dit systeem actief wordt zal het misschien enkele tienden van liters aan brandstofbesparing opleveren. Maar tel je al die tienden, die er in de loop van een jaar worden bespaard, bij elkaar op dan worden het al gauw liters. Vermenigvuldig het aantal met de prijs van een liter dieselolie en het kan al gauw oplopen tot een fors bedrag, vooral als er veel wordt gereden in geaccidenteerd gebied. Overigens gaat niet de hele versnellingsbak in de neutraalstand, maar alleen de splittergroep. Daardoor wordt er veel wrijvingsweerstand uit de aandrijflijn gehaald en kan er beter geprofiteerd worden van het "schwungfahren".
Als chauffeur kom je niet voor verrassingen te staan: zodra de versnellingsbak in de neutraalstand gaat, wordt dat keurig aangegeven op het instrumentenpaneel. Wil je de bak weer in de versnelling hebben, dan is het een kwestie van het gaspedaal even kort aanraken.
Om nog even bij de versnellingsbak te blijven: de schakelhendel is aan de stoel van de chauffeur gemonteerd. Dat betekent in de praktijk dat die hendel altijd op exact dezelfde plaats zit, ongeacht de positie van de stoel. Een wat naar achteren of omhoog verplaatste stoel betekent dus niet meer dat je daarna op de tast op zoek moet naar de schakelhendel.

Sterke motor


Dat de 500 PK sterke D12D 500 motor met zijn koppel van 2400 Nm niet overmatig veel eisen stelt aan de versnellingsbak, wat betreft het aantal schakelingen, zal duidelijk zijn.
De motor levert het hoogste koppel tussen 1000 en 1300 tpm, het turbocompound systeem is van grote invloed op de hoogte van het koppel en de breedte van het toerengebied waarin dit hoge koppel wordt geleverd.
Ook op het motorvermogen is het turbocompound systeem van invloed, het is goed voor een extra vermogen van zo'n 70 PK. Daarvan wordt zo'n 30 PK opgesoupeerd door de hydromechanische overbrenging van de in de extra turbolader gegenereerde energie op het vliegwiel, de rest wordt toegevoegd aan de energie die de motor levert aan de aandrijflijn. Met andere woorden: het turbocompoundsysteem is goed voor ongeveer 40 PK netto motorvermogen extra.
Het turbocompoundsysteem wordt automatisch actief zodra de motor zware prestaties moet leveren. In dat geval ontstaat er extra druk in het uitlaatsysteem, die via de uitlaatgasturbo naar de turbine van de turbocompound gaat. Daar wordt de energie, die zich nog in de uitlaatgassen bevindt, omgezet in draaimoment en via een tandwieloverbrenging overgebracht op het vliegwiel. Een ertussen geschakelde hydraulische koppeling moet de verschillen in toerental compenseren. Niet overbodig, want het schoepenwiel van de turbocompound draait op volle snelheid met zo'n 60.000 omwentelingen per minuut. Een flink deel daarvan wordt in de tandwieloverbrenging tussen deze turbo en het vliegwiel al gecompenseerd, maar naadloos op elkaar afstemmen lukt nooit - dat mag de hydraulische koppeling doen.
Het effect van de turbocompound is het best te merken in een klim: zonder problemen loopt de Volvo tegen de Kruisberg bij Maastricht op. Uiteindelijk schakelt hij één enkele stap terug om netjes midden in het groene toerengebied boven te komen. Maar hadden we de schakelpook van automatisch in manueel getrokken en op die manier de versnellingsbak geblokkeerd in de twaalfde versnelling, dan was hij ook zonder problemen boven gekomen - we hebben het niet geprobeerd, maar we zijn er vast van overtuigd, gezien de ruimte die er op de toerenteller nog was om terug te zakken.

Zuinig


Het hogere vermogen en koppel haalt de D12D-500 motor niet uit extra brandstof, maar uit het beter benutten van de door de motor tijdens de verbranding al opgewekte energie.
Dat betekent dus dat er op de hogere prestaties van deze motor geen straf staat van een hoger verbruik, maar dat de Volvo in verhouding tot de prestaties die hij levert, relatief zuinig is. Dat verhaal heeft ook een keerzijde: in vlakke gebieden wordt de turbocompound maar zelden gebruikt om het laatste restje energie uit de uitlaatgassen te halen, maar zal er wat extra energie nodig zijn om de turbocompound in beweging te houden in hetzelfde tempo als de motor. In dat geval zal de verbruiksbalans iets minder gunstig zijn dan wanneer er veel in heuvelachtig terrein wordt gereden.
Over onze totale testroute men een lengte van 380 kilometer kwamen we uit op een gemiddeld verbruik van iets meer dan 28 liter per 100 kilometer. Voor een truck in de vermogensklasse van 500 PK is dat een uitstekende waarde.
De combinatie van D12D-500 motor en I-shift versnellingsbak is tot nog meer trucs in staat. Zo schakelt de versnellingsbak automatisch een stap terug als de motorrem wordt gebruikt, om op die manier het volle vermogen uit die rem te halen. Door een octrooiprobleem met Scania kan Volvo niet de gehele VEB motorrem gebruiken op de trucks met turbocompound, maar slechts de helft - alleen de vlinderklep in het uitlaatspruitstuk is te gebruiken. Om toch aan een hulpremsysteem met een behoorlijk remmend vermogen te komen was op onze testauto ook een retarder gemonteerd. De combinatie van halve VEB motorrem, retarder en het brakeblender systeem dat het maximale remvermogen uit elk van deze componenten haalt, zorgt er in de praktijk voor dat er op de hulprem fors snelheid kan worden verminderd en de bedrijfsrem maar beperkt hoeft te worden aangesproken.

Vernieuwde cabine


De nieuwe Volvo FH generatie is duidelijk herkenbaar aan een ingrijpend gewijzigde voorkant van de cabine. De traditionele rechthoeken zijn er vervangen door een wat speelser vormgeving en een stel koplampen waar van rechtlijnigheid ook geen sprake meer is.
Maar de interessantste veranderingen zijn er toch in het interieur. Naast een standaard inrichting met ruimte voor een chauffeur en bijrijder is als optie de Office/Dinette variant te leveren, die de mogelijkheid biedt om het cabinedeel achter de beide stoelen op een vrij eenvoudige manier in te richten tot een soort leefruimte met een tafel en een comfortabele stoel; die stoel ontstaat door het opklappen van het onderste bed, de tafel is tegen de achterwand van de cabine weggeklapt.
De zin van deze cabinevariant is duidelijk: de meeste chauffeurs zitten in hun eentje in de cabine, op deze manier is er van die cabine een aangenaam verblijf te maken, met wat meer mogelijkheden om je te ontspannen. Een nadeel heeft het ook: het onderbed heeft een vierdelige matras, de vier delen worden gebruikt als zit- en rugleuning voor de beide stoelen. Zo'n vierdelige matras ligt niet echt lekker, dus zal het bovenbed gebruikt moeten worden als nachtverblijf. En dat druist tegen de gewoonte van de meeste chauffeurs in, die bij voorkeur op het onderste bed slapen en het bovenste gebruiken om hun bagage op te stouwen. Maar gewoontes zijn er om ze te veranderen, zullen we maar zeggen. De standaard hoeveelheid bergruimte is in de nieuwe FH12 met Globetrotter cabine wat aan de krappe kant - wil je over voldoende bergruimte kunnen beschikken, dan is het een kwestie van de opbergunit tegen de achterwand boven het bed tegen een meerprijs bij te bestellen.
Wat rijcomfort betreft is de nieuwe generatie Volvo FH een uitstekende truck. Door de wat gewijzigde cabinevering is de Volvo FH wat soepeler geworden in zijn bewegingen. Dat is een kwestie van smaak - de een zit liever in een wat straffer geveerde auto, de ander vindt zo'n cosy cabine wel aangenaam.

Samenvattend


Al met al is de nieuwe Volvo FH12 met 500 PK sterke turbocompound motor een indrukwekkende auto, die een heleboel positieve eigenschappen verenigt in en onder één cabine. Met als toppunt, wat ons betreft, de nieuwe I-shift transmissie. Wie eenmaal met deze versnellingsbak heeft kennis gemaakt, zal nooit meer terug verlangen naar schakelen met de hand.

 

 

     

 

 

     


© Atw.nl - Copyright 2006-2019, All right reserved. Schrijfveer Media Groep B.V.

Trucks.nl
facebook
Tibeg
rdd
almic
terberg
Trailned
snapon
Capriël Nederland
HEBIC
Autoboek International
vdl
meiller
Hoornweg
advertise
scania
rino
baat
Cuppers
Middelbos