home

abonnement

mediakaart

verschijningsdata

adverteren

nieuwsbrief

colofon

tarieven ATW.nl

Scania R420: richtingenstrijd

Kennismaking met EGR Euro 4 motor.

Voor het eerst sinds jaren wordt er weer eens geknokt in bedrijfsautoland - er is een heuse richtingenstrijd gaande over de manier waarop er aan de komende Euro 4 en Euro 5 normen voldaan moet worden. Een aantal fabrikanten heeft zich in een vroeg stadium al vastgelegd op SCR en Adblue, twee buitenbeentjes kozen voor EGR. Eén van die twee is Scania, ze stelden ons recent in de gelegenheid om een nieuwe R420 met Euro 4 motor over onze testroute te sturen.

Testrapport informatie:

Uitgave nummer: 25
Uitgave datum: 26.05.2005
Jaargang: 56


Juiste keus?


Het doel van de missie was duidelijk: aantonen dat hun keus voor EGR als methode om te voldoen aan de Euro 4 en op termijn ook de Euro 5 emissienormen de enig juiste is - of in elk geval nauwelijks of geen penalty in de vorm van een hoger brandstofverbruik oplevert.
Om maar meteen met de deur in huis te vallen: dat is aardig gelukt. Voor de rest slaat ook het verhaal van Scania en compaan MAN, dat hun keuze voor EGR de goedkoopste en de eenvoudigste is, in de markt behoorlijk aan; ze zien hun marktaandeel de laatste tijd een forse sprong omhoog maken. Of het een blijvende zaak is hangt van twee belangrijke factoren af: zijn Scania en MAN in staat om ook bij de komende Euro 5 emissienorm vast te houden aan hun oplossing voor EGR? En levert hun oplossing ook in de praktijk geen straf op in de vorm van een hoger verbruik?
Want de dagelijkse praktijk van het goederenvervoer is wat anders dan onder nauwkeurig gecontroleerde omstandigheden een test rijden - we laten weinig aan het toeval over en houden ons aan een zelf opgelegd streng regime tijdens de test, zoals precies 80 km/uur rijden en niets meer.
Nu zijn de huidige generaties motoren zo sterk dat ze maar een fractie van hun vermogen nodig hebben om in beweging te blijven. De meeste energie wordt verbruikt tijdens het optrekken, schakelen en accelereren. Weet je die acties een beetje in hoeveelheid te beperken, dan is dat meteen van merkbare invloed op het verbruik. Mochten de Euro 4 motoren met EGR al wat meer brandstof verbruiken dan hun SCR/AdBlue broeders, dan is dat deels te compenseren met een wat zorgvuldiger rijstijl.
Wat dat betreft zijn we eigenlijk weer een beetje terug bij af. Bij de invoering van de Euro 1 motoren was er ook sprake van een wat hoger verbruik en motoren die wat gevoeliger waren voor de rijstijl van de chauffeur door de beperking van het groene gebied op de toerenteller. Maar allengs verdwenen die beperkingen weer in de daaropvolgende jaren. Hetzelfde zullen we ongetwijfeld hier te zien krijgen: in eerste instantie vragen deze motoren met EGR nog om een rijstijl met enig beleid, maar op termijn raken ze die gevoeligheid weer kwijt.

Zelfde verbruik als Euro 3


In elk geval belooft Scania dat haar Euro 4 motoren qua verbruik op hetzelfde niveau uitkomen als de huidige generatie Euro 3 motoren.
Uit de verbruikscijfers die wij reden, kan niet worden geconcludeerd dat ze met die belofte ver naast de waarheid zitten. Maar nogmaals: wij rijden onder redelijk gecontroleerde omstandigheden, die niet helemaal parallel lopen met de vervoerspraktijk van alledag. Eigenlijk is het een belofte die indruist tegen de natuurkundige wetten. Want in principe betekent uitlaatgasrecirculatie een beperkte toename van het dieselverbruik en een vermogensverlies van een paar procent. Ga maar na: de cilinders worden deels gevuld met zuurstofarm gas, dat een deel van de brandstof verbruikt om bepaalde componenten in dat gas verder te verbranden. Dat deel van de gassen en de brandstof worden dus niet gebruikt voor een effectieve productie van aandrijfenergie. Maar met een paar trucjes heeft Scania dat effect toch aardig weten te compenseren.

Eén van die trucjes is het turbocompoundsysteem, dat de laatste hoeveelheid energie nog uit de uitlaatgassen haalt en gebruikt voor de aandrijving. Tweede truc is het HPI inspuitsysteem, dat bij de Euro 4 motoren werkt met een inspuitdruk van 2300 bar. Daardoor wordt de brandstof fijner verdeeld en effectiever verbrand. Met name op de deeltjesproductie is dat van grote invloed. Scania is de enige die door de combinatie van deze eigenschappen aan de Euro 4 normen voor zover het de deeltjes betreft kan voldoen zonder roetfilter of een andere extra voorziening. Die productie gaat bij de Euro 4 motoren terug van 0,10 naar 0,02 g.kWh. Of dat allemaal ook lukt bij de Scania motoren zonder turbocompound valt nog te bezien: bij Scania laten ze er nog niets over los.
Derde bepalende aspect aan de Scania Euro 4 motoren is de uitlaatgasrecirculatie - in wezen een elektronisch geregeld buizen- en kleppensysteem dat een deel van de uitlaatgassen weer terug de motor in stuurt, met name om de stikstofoxide te verbranden. In combinatie met een koelere verbranding slaagt Scania er in om het NOx-gehalte van de uitlaatgassen terug te brengen van 5 g/kWh, zoals is toegestaan bij de Euro 3 motoren, naar 3,5 g/kWh, de maximaal toegestane uitstoot bij Euro 4 motoren.

Met deze motor scoort Scania behoorlijk in de markt, er zijn inmiddels aardig wat R-serie trucks met Euro 4 motor besteld, ook al ligt de meerprijs op papier zo'n 5.000 tot 6.000 euro hoger. Voor de kopers betekent het echter investeren in een lagere maut in Duitsland, in een waarschijnlijk hogere restwaarde, en volgens Scania in lagere onderhoudskosten dan bij Euro 4 motoren met een SCR/AdBlue oplossing. Kortom, vanuit de optiek van Scania was de keus voor EGR de juiste keus, de verbruikscijfers met deze 420 PK turbocompoundmotor bevestigen dat.
Rijden met de Scania R420 met turbocompound motor is een heel interessante ervaring. Op de snelweg, met weinig stoplichten en andere obstakels, gebeurt er weinig, je merkt vrijwel niets van de turbocompound. De motor produceert zo'n dertig procent van de energie die hij daadwerkelijk kan leveren - meer is er niet nodig om de 40-tons combinatie aan het rollen te houden. Het verbruik is ernaar: het ligt volgens de verbruiksmeter op iets meer dan 24 liter per 100 kilometer, een verbruik dat voor een Euro 3 motor tot de mooie waarden behoort. Achteraf bleek er in de verbruiksmeter een kleine afwijking te zitten in het voordeel van Scania, maar zelfs met die correctie blijft de motor nog op een waarde waar menige Euro 3 motor trots op kan zijn.
Onder dergelijke omstandigheden heb je aan de turbocompound niet veel. De hoeveelheid energie in de uitlaatgassen, die valt om te zetten in mechanische aandrijfkracht, is gering en wordt vrijwel volledig gebruikt om de extra wrijving van het turbocompoundsysteem te compenseren.
Het effect van de turbocompound is pas goed merkbaar op het tweede deel van ons testtraject, wanneer er wat meer onder vollast wordt gereden. De turbocompound begint dan duidelijk merkbaar een bijdrage te leveren aan de energieproductie, en ongetwijfeld ook aan de beperking van het brandstofverbruik - die blijft in de buurt hangen van de gemiddelde waarden die een Euro 3 motor op deze route zou realiseren.

Lastige vergelijking


Bij Scania willen ze natuurlijk niets liever dan bevestigd zien dat ze met hun keus voor EGR de enige juiste keuze hebben gemaakt. Maar zo simpel zit het allemaal niet in elkaar.
De waarheid gebiedt te zeggen dat de keuze voor SCR en AdBlue ook geen onlogische is - met deze oplossing zijn vrij makkelijk Euro 5 motoren te creëren, terwijl dat met EGR motoren wat lastiger is. Onmogelijk is het niet, maar voor Scania betekent het waarschijnlijk een vergroting van de cilinderinhoud van haar motoren, in combinatie met een nog verder verfijnd inspuitsysteem, dat werkt met een nog hogere druk.
Met haar oplossing weet Scania de eigen massa van de Euro 4 chassis te beperken, wat gunstig is voor bepaalde vormen van vervoer, en houdt ze de onderhoudskosten naar eigen zeggen binnen de perken. Zo zijn er voor beide systemen nog wel meer voors en tegens te bedenken, die uiteindelijk waarschijnlijk allemaal tot dezelfde conclusie zullen leiden: het is vooral een kwestie van goed rekenen en de effecten van inzetomstandigheden goed inschatten, om te achterhalen welk systeem het beste is.
Wat in elk geval als een paal boven water staat is dat je als vervoerder op dit moment minimaal kiest voor een Euro 4 motor, simpelweg omdat je van een truck met zo'n motor de hoogste restwaarde mag verwachten. De keus voor een Scania R420 chassis is aantrekkelijk vanwege de extra's die het oplevert: een uiterst jonge cabine die helemaal van deze tijd is, een auto met een uitstekend imago, en een truck die qua rijeigenschappen inmiddels tot het beste behoort wat de markt te bieden heeft.
Uiterlijk ziet de R-cabine er een stuk softer uit dan zijn voorganger, ook al is de oervorm hetzelfde gebleven. Maar door het integreren van kleinere panelen tot enkele grotere delen oogt de cabine toch beduidend anders.

Wat de bediening betreft onderscheidt hij zich door een goed stel remmen, een directe en voorspelbaar reagerende besturing, en de beschikbaarheid van alle elektronische hulpmiddelen waar je als chauffeur vandaag de dag al min of meer mee rekent. Zoals ABS en ASR als uitbreiding van het remsysteem, een elektronisch geregelde bediening van de remmen (EBS) die optimaal gebruik maakt van de remkracht van hulpremsystemen als de motorrem en de retarder als een soort basisuitvoering.

Uitstekende indruk


Het instrumentenpaneel is overzichtelijk, alle knoppen en schakelaars zitten onder handbereik en zijn bijna intuïtief te vinden.
Geïntegreerd in de versnellingsbak was bij onze testauto de eigen Scania retarder, een onderdeel dat perfect bleek te werken; hij was uitstekend in staat om de combinatie in bedwang te houden.
Vergeleken met de Euro 3 motor werden bij de Euro 4 variant van de 12-liter motor de prestaties nauwelijks aangepast - het vermogen blijft staan op 420 PK en het koppel op 2100 Nm. Alleen is dat hoogste koppel bij de Euro 4 motor beschikbaar tot 1350 omwentelingen per minuut. Het aantal schakelhandelingen is minimaal, omdat de motor met zijn koppel van 2100 Nm tot behoorlijke prestaties in staat is. Dankzij de Opticruise versnellingsbak verliep het schakelen verder zo goed als automatisch, alleen bij het tot stilstand komen en wegrijden is er nog steeds ingrijpen van de chauffeur nodig bij deze automatisch geschakelde versnellingsbak, hij wordt geacht dan het koppelingspedaal in te trappen.
Wat eigen massa betreft doet de Scania R420 met Euro 4 motor het ook niet slecht. Weliswaar zorgen de extra componenten aan de motor voor een gewichtstoename van zo'n 60 kilo, maar het uiteindelijke totaalgewicht blijft met iets meer dan 7.100 kg ruim binnen de gunstige waarden voor een trekker in deze vermogensklasse. Vergeleken met een trekker SCR/AdBlue Euro 4 motor zou daar wel eens het grootste voordeel kunnen zitten.

Samenvattend


De nieuwe Scania R-serie was in zoverre al een bijzondere ervaring dat hij qua karakter behoorlijk afwijkt van datgene wat je van Scania gewend bent. Wat rijeigenschappen betreft is hij beter geworden, motorisch is hij verfijnder dan zijn voorgangers, hij is een stuk leaner qua constructie, en heeft een praktischer ingedeelde cabine. Daar komt in deze Euro 4 uitvoering een extra element bij in de vorm van het eigenwijze EGR uitlaatgasreinigingssysteem. Scania is daarmee aan een richtingenstrijd begonnen die ze tot nu toe nog geen windeieren heeft gelegd. Of ze hem op termijn kunnen volhouden is op dit moment nog een open vraag.

 

 

     

 

 

     

 

 

     

 

 

     


© Atw.nl - Copyright 2006-2019, All right reserved. Schrijfveer Media Groep B.V.

rdd
Trucks.nl
scania
vdl
HEBIC
Capriël Nederland
Cuppers
Autoboek International
rino
almic
Anema Trucks & Spare Parts
Middelbos
terberg
snapon
advertise
Trailned
Hoornweg
baat
facebook