home

abonnement

mediakaart

verschijningsdata

adverteren

nieuwsbrief

colofon

tarieven ATW.nl

Terberg FM2000 8x8: supercomfort

Uitgerust met ZF AS TRONIC automaat

Behoren de Terberg bouwvoertuigen, wat chassisconstructie betreft, tot de eenvoudige voertuigen, met een simpele hydromechanische fuseebesturing van de laatste as en een luchtgeveerde asophanging, de aandrijflijn daarentegen staat zo langzamerhand stijf van de elektronica. Als eerste kwam Terberg zelfs met een echte off-road truck, voorzien van de ZF AS Tronic automatisch geschakelde versnellingsbak.

Testrapport informatie:

Uitgave nummer: 18
Uitgave datum: 17.02.2005
Jaargang: 56


Ook MAN en GINAF


Ze bleef overigens niet lang de eerste, ook MAN levert inmiddels bouwvoertuigen af met TipMatic schakelsysteem, in feite een ZF AS Tronic met een eigen MAN interface en een stukje eigen MAN software.
En ook GINAF volgde al spoedig. Sterker nog: het geschikt maken van de AS Tronic versnellingsbak van ZF voor die typisch Nederlandse bouwvoertuigen van Terberg en GINAF was een gemeenschappelijk project van deze beide fabrikanten. Een verstandige oplossing, want in wezen zitten ze allebei met dezelfde problemen, dus waarom dan niet zoeken naar een gemeenschappelijke oplossing en op die manier de investering delen in plaats van twee keer geld uit te geven?
Overigens zat die investering vooral in het goed afstemmen op het typische terreinrijden van het schakelprogramma van de ZF AS Tronic 16-versnellingsbak - want voor die optie hebben zowel GINAF als Terberg gekozen, met de 12-gangs versie van deze bak worden de stappen in de versnellingsbak gewoon te groot.
Het grote verschil in het schakelpatroon tussen de AS Tronic, in de uitvoering voor het wegvervoer en de versie voor het off-road werk, is de prioriteitstelling bij het bedienen van de koppeling. Bij de versie voor wegvoertuigen wordt de koppeling bij het wegrijden zodanig gemoduleerd dat de motor niet onder een bepaald motortoerental zakt - meestal het toerental met het hoogste koppel.
Bij deze uitvoering voor gebruik in off-road voertuigen gaat het anders. Daar is het van belang om zo snel mogelijk weer een vaste verbinding tussen de motor en de rest van de aandrijflijn te krijgen en mag de motor het werk opknappen. Hij krijgt de taak om het voertuig in beweging te brengen, zonder hulp van een slippende koppeling. In de praktijk blijkt dat perfect te lukken.

Geen twijfels


In het verleden is er altijd enorm over getwijfeld of een automatisch schakelende versnellingsbak, als de ZF AS Tronic, ooit geschikt gemaakt zou kunnen worden voor het echte terreinwerk. Zelfs bij ZF twijfelden ze eraan, hoewel ze daar in het recente verleden een groot aantal AS Tronic versnellingsbakken hebben ingebouwd in een serie Iveco EuroTrakker voertuigen voor het Zwitserse leger. Wel met het advies overigens om die voertuigen zoveel mogelijk handmatig te schakelen en het schakelen in het terrein in elk geval niet geheel aan de elektronica over te laten.
Maar inmiddels zijn we enkele jaren verder, en blijkt de AS Tronic ook in de automatische stand het rijden buiten de gebaande weg goed aan te kunnen. Zelfs in het zware Hollandse zand, dat wat weerbarstigheid betreft toch van een heel andere orde van grootte is dan de Zwitserse berggebieden, die in elk geval nog redelijk verhard zijn.
Verbazingwekkend genoeg kost het de zestiengangs AS Tronic geen enkele moeite om uit vrij lastige situaties weg te rijden. De roep van deskundigen is altijd dat je moet kunnen jutteren om de auto los te kunnen krijgen uit een redelijk benarde positie, maar in de praktijk blijkt het ook zonder jutteren heel goed te lukken. Gewoon een kwestie van vol het gas erop, en vervolgens de aandrijflijn zijn werk laten doen. Wil je een handje helpen, dan zou je als enige de versnellingsbak kunnen vergrendelen in de wegrijversnelling, om op die manier te voorkomen dat hij te vroeg gaat schakelen. Dat vergrendelen gaat vrij simpel: tik het schakelpookje van de stand 'Automatisch' naar de stand 'Manueel' en de bak is in de ingeschakelde versnelling vergrendeld.
Met een tikje terug naar 'Automatisch' is vervolgens de vergrendeling weer op te heffen en selecteert de bak weer automatisch de juiste versnellingen.
Aan het instellen van het schakelpatroon is een uitgebreid praktijkonderzoek voorafgegaan, met een zorgvuldige analyse van de manier waarop in het terrein met een handbediende versnellingsbak wordt gewerkt. Op basis daarvan is het schakelpatroon van de AS Tronic en de software voor de bediening van de koppeling aangepast.

Beveiligd


Eén van de kenmerken van de ZF AS Tronic transmissie is dat hij op alle mogelijke manieren is beveiligd tegen fouten die er tijdens de bediening van de koppeling of het schakelproces maar op zouden kunnen treden.
Zo zitten er sensoren in de dubbelplaats 380 mm koppeling, die de temperatuur van de koppelingsplaten en de drukgroep meten en de koppeling sluiten zodra de temperatuur te hoog wordt en de koppeling overbelast zou kunnen raken.
Die sensoren controleren ook continu aspecten als de belasting van de koppeling en de slijtage. Komt de koppeling tegen de fase van overbelasting aan, dan wordt dat aangegeven door een CL- ofwel "clutch load" melding op het instrumentenpaneel. Ook de koppelingsslijtage is op het dashboard af te lezen, evenals de ingeschakelde versnelling en de ruimte die er is om op of terug te schakelen. Al die gegevens verschijnen in een apart display op het instrumentenpaneel.

Overigens kunnen we ons niet helemaal aan de indruk onttrekken dat de goede werking van de AS Tronic in deze Terberg FM2000 8x8 ook voor een flink deel te danken is aan de motor, in dit geval een Volvo D12D-420, met een hoogste koppel van maar liefst 2000 Nm vanaf 1050 omwentelingen per minuut. Dat hoogste koppel is beschikbaar tot 1450 toeren, en wordt pas daarna voorzichtig minder. Met een dusdanig hoog koppel over een breed toerengebied kost het de motor weinig moeite om flink kracht te zetten en zonder jutteren de auto uit een lastige situatie te trekken - zolang de banden voldoende grip hebben.
Wat blijft opvallen bij Terberg is het rijcomfort. Terberg gebruikt bij haar bouwvoertuigen luchtvering op alle assen, en dat is toch wel uiterst comfortabel rijden. De luchtvering komt het best tot z'n recht als je rijdt met een geladen auto; op de weg worden vrijwel alle stoten effectief geabsorbeerd, in het terrein levert het een wat wiegend gedrag op. Rij je leeg, dan voel je oneffenheden in de weg wat meer en is het stuurgedrag iets anders dan met een geladen auto.
Toegevoegd aan dat veercomfort is met de ZF AS Tronic automatisch geschakelde transmissie een groot bedieningscomfort - daarmee worden de Terbergs voor de chauffeur helemaal de hemel in de aarde.

Extra tussenbak


Onze testauto was uiteraard weer voorzien van een triplestel met geïntegreerde tussenbak, de compacte oplossing voor de aandrijflijn die de nieuwe generatie Terbergs een reputatie oplevert van een enorme wendbaarheid en korte draaicirkel.
Op wens kan er inmiddels wel een extra tussenbak in de aandrijflijn worden gemonteerd, omdat de oplossing met een geïntegreerde bak weliswaar een bijzonder compacte constructie mogelijk maakt, maar geen zodanig lage gearing heeft dat de auto onder alle omstandigheden in beweging blijft: in moeilijk zand wilde de standaard gearing nog wel eens problemen opleveren en ontstond dus de behoefte aan een extra lage gearing.
Terberg kan sinds enige tijd aan deze wens voldoen door de montage van een extra tussenbak met twee overbrengingsverhoudingen. Het vraagt wat meer ruimte, de wielbasis wordt er dus wat groter door, wat betekent dat er iets op wendbaarheid moet worden ingeleverd. Maar die effecten zijn miniem, in de praktijk merk je er weinig van.
Wat je wel merkt is, dat die extra tussenbak in de laagste gearing de auto net dat kleine extra duwtje geeft die hij in slecht begaanbaar terrein nodig heeft. Je houdt er de auto rollend mee als het echt lastig wordt, of krijgt hem weer probleemloos in beweging als hij in zware grond dreigt stil te vallen.

Eén van de sterke punten van deze configuratie is verder dat het totaalgewicht beter verdeeld wordt over de vier assen. Om dat goed in de gaten te kunnen houden zijn de trucks als optie te voorzien van een aslastindicator, die in grote lijnen de belasting van elke as aangeeft.
Wat verder opviel was de grote kracht van de D12D motor, met name onderin, in vergelijking met de D12C motor in de vorige generatie Terbergs. Weliswaar is het koppel met 2000 Nm niet groter dan bij de D12C motor, maar dit hoogste koppel is nu beschikbaar over een heel breed toerengebied, van 1050 tot 1450 Nm. De consequentie daarvan is een nog grotere trekkracht en betere vasthoudendheid. Dat betekent in de praktijk het verschil tussen een stap terug moeten schakelen en in de huidige versnelling vasthouden. Het eerste betekent snelheidsverlies, het tweede lekker doorrollen.
Het grote voordeel van de geïntegreerde verdeelbak blijft dat de cardanassen naar de verschillende aangedreven assen eigenlijk in elkaars verlengde liggen, en niet allerlei vreemde hoeken hoeven te maken om de kracht over te brengen. Op de langere termijn zal dat ongetwijfeld een gunstig effect hebben op de slijtage van bijvoorbeeld lagers en kruisstukken.

Samenvattend


Met de nieuwe tussenbak, die bijna twee jaar geleden werd gelanceerd, kreeg de Terberg weer zijn oude flexibiliteit in het terrein - en dat zal menige chauffeur de extra schakelhandeling, die dit systeem vraagt, waard is. Met de AS Tronic aan boord blijft het wel de enige schakelhandeling, die bak is prima in staat om alle overige schakelhandelingen en de bediening van de koppeling helemaal zelfstandig uit te voeren.
Het maakt van de nieuwe generatie Terbergs uiterst flexibele en krachtige bouwvoertuigen, met een hoge mate van comfort.

 

Drie van de vier assen zijn gestuurd.

 

Terberg gebruikt luchtvering op alle assen.

     

 

 

Het instrumentenpaneel is helemaal Volvo.

     

 

 

     

 

Het selectiepookje van de AS Tronic.

 

Deze enorme Caterpillar maakt van de Terberg een dwerg.

     

 

Terberg FM2000 met AS Tronic automatisch geschakelde versnellingsbak.

 

     


© Atw.nl - Copyright 2006-2019, All right reserved. Schrijfveer Media Groep B.V.

Capriël Nederland
almic
Trailned
meiller
Hoornweg
rino
Trucks.nl
scania
Autoboek International
snapon
baat
rdd
facebook
terberg
Tibeg
Cuppers
HEBIC
advertise
Middelbos
vdl