home

abonnement

mediakaart

verschijningsdata

adverteren

nieuwsbrief

colofon

tarieven ATW.nl

Scania R480: topper

13-liter zescilinder Euro 5 motor met 480 PK vermogen

In zeven jaar kan er veel veranderen. Ga maar na: zeven jaar geleden haalden ze bij Scania een vermogen van 480 PK nog uit acht cilinders, tegenwoordig hebben ze er niet meer dan zes voor nodig. Overigens zijn die huidige zes cilinders in lijn wel opgewaardeerd naar een inhoud van 12,7 liter, exact een liter meer dan de zescilinders uit het begin van deze eeuw. Ander groot verschil, en ongetwijfeld een belangrijke bijdrage leverend aan de grotere efficiency van deze motor, is het XPI inspuitsysteem dat samen met Cummins werd ontwikkeld en aanzienlijk forsere drukken aankan dan de Scania inspuitsystemen van toen. In die afgelopen zeven jaar werd de wereld op zijn kop gezet, voor zover het de technologische mogelijkheden betreft. Maar het effect op het brandstofverbruik valt wat tegen, zo constateerden we na een test met de R480 Euro 5.

Testrapport informatie:

Uitgave nummer: 4
Uitgave datum: 31 juli 2008
Jaargang: 60


Euro 4 en Euro 5


Om nog maar eens even op de ingeslagen weg door te gaan: zelfs in twee jaar kan er veel veranderen. In 2006 reden we de R480 in Euro 4 uitvoering, toen nog uitgerust met een DC12 motor, ofwel een zescilinder met een inhoud van net geen twaalf liter.
Zeg maar de zescilinder uit 2001, maar inmiddels al opgewerkt naar een vermogen van 480 PK en voorzien van EGR uitlaatgasrecirculatie om aan de Euro 4 emissienormen te voldoen. Die motor deed het uitstekend wat betreft het verbruik, met iets meer dan 27 liter per 100 kilometer was hij mooi zuinig op onze testroute.

De R480 Euro 5 kwam niet aan dat mooie gemiddelde verbruik – sterker nog: zelfs de V8 uit 2001 was zuiniger dan de huidige zescilinder 12,7 liter DC 13 07 motor van Scania. Er is natuurlijk altijd nog de kans dat het een toevalstreffer is – dat deze motor zijn dag niet zo had op het moment dat wij reden; dat de weersomstandigheden totaal anders waren; dat ze bij Scania een wat minder gelukkige hand hadden bij het uitkiezen van deze testauto; of dat er op een totaal verkeerde manier mee werd gereden. Als echter die factoren één voor één afgevinkt kunnen worden en de afwijkende verbruiksresultaten daar niet aan geweten kunnen worden, blijft er eigenlijk maar één conclusie over: het heeft met de Euro 5 norm te maken. Die nadruk op het verwijderen van de laatste restjes milieu-onvriendelijke stoffen uit de uitlaatgassen kost gewoon extra brandstof. Voor de Euro 6 norm, die over enkele jaren van kracht wordt, werd zo'n effect al aangekondigd door de Europese truckindustrie, maar dat het ook lijkt te gelden voor de Euro 5 motoren, komt als een toch wat onverwachte verrassing.

Geen uitzondering


Overigens vormt Scania in dat opzicht geen uitzondering, het is een effect dat ook te constateren valt bij andere truckmerken, zo merkten we de afgelopen maanden, ongeacht of ze hebben gekozen voor SCR/AdBlue of EGR als methode om aan de Euro 5 emissienormen te voldoen.
Over de hele linie valt een lichte toename van het brandstofverbruik te constateren bij Euro 5 motoren. Bij de huidige hoge dieselprijzen is dat een tegenvaller, en een reden om nog eens goed te gaan rekenen: weegt de subsidie die je krijgt op de aanschaf van een truck met Euro 5 motor op de langere termijn wel op tegen het lagere verbruik van een truck met Euro 3 of Euro 4 motor? Of worden trucks met een Euro 3 of Euro 4 motor straks langer op de weg gehouden dan aanvankelijk de planning was, juist vanwege hun lagere verbruik? Er zit de nodige rek in de afschrijvingsperiode, zo bleek al met de introductie van de digitale tachograaf als opvolger van de analoge. Blijken de Euro 5 motoren daadwerkelijk wat ongunstiger te zijn in het verbruik dan de Euro 3 en Euro 4 motoren, dan zou dat nog wel eens tot onverwachte effecten in de markt kunnen leiden, hoewel er ook rekening dient te worden gehouden met de Maut en restwaarde van een Euro 4-truck ten opzichte van een Euro 5.

Wat prestaties betreft hoeft het allemaal weinig effect te hebben. Weliswaar heeft de D 13 motor van de Scania R480 Euro 5 een wat hoger koppel van 2.500 Nm tussen 1.000 en 1.300 omwentelingen per minuut, tegen 2.250 Nm tussen 1.100 en 1.400 omwentelingen voor de R480 Euro 4, maar daarvan merk je in de praktijk niet al te veel. Hoogstens moet er in een klim wat meer geschakeld worden. Heb je een gerobotiseerde versnellingsbak met Opticruise schakeling, zoals tegenwoordig ongeveer driekwart van alle nieuwe Scania's, dan levert het voor de chauffeur geen extra werk op. Hoogstens zal het hem opvallen dat een Euro 3 of Euro 4 Scania wat meer schakelt en met een iets lagere snelheid naar boven gaat. Maar op de eigenlijke ritduur heeft het allemaal niet veel invloed – dat blijft een verschil van minuten.
Wie op basis van deze verwachtingen besluit om dan maar liever een Scania met 480 PK Euro 4 motor te bestellen in plaats van een R480 Euro 5, krijgt daar volop de ruimte voor van Scania: de R480 met Euro 4 motor maakt gewoon nog deel uit van het leveringsprogramma, zij het dat we het in dat geval hebben over een 11,7 liter motor voorzien van turbocompound en een HPI inspuitsysteem, in plaats van het XPI systeem dat wordt gebruikt op de D 13.
De 'nieuwe' 480 is het topmodel van een nieuwe motorengeneratie van Scania, die vorig jaar werd gelanceerd en van de eerste tot de laatste versie voldoet aan de Euro 5 emissienormen, die in het najaar van 2009 van kracht worden.

EGR in plaats van SCR met AdBlue


Scania is een van de twee truckfabrikanten die gekozen heeft voor EGR als methode om te voldoen aan de Euro 4 emissienormen. Ook aan de Euro 5 normen lijkt met deze keus te kunnen worden voldaan, de eerste Scania Euro 5 motoren met EGR werden vorig jaar gelanceerd en draaien inmiddels hun kilometers in de praktijk. Het nadeel van die keuze voor EGR als oplossing om te voldoen aan de Euro 5 emissienormen is dat je vastzit aan een wat langduriger traject: het kost meer ontwikkelingstijd. Dus had Scania in eerste instantie als Euro 5 tussenoplossing een motor met SCR en AdBlue in haar programma. Maar inmiddels zijn alle zescilinder motoren leverbaar in een Euro 5 uitvoering met EGR.

Kenmerk van de Scania Euro 4 en Euro 5 dieselmotoren met EGR is in elk geval dat vrijwel alle maatregelen die nodig zijn om te voldoen aan de emissienormen worden genomen in de motor. EGR-oplossingen voor Euro 4 en Euro 5 vergen daarom volgens Scania geen extra onderhoud en hebben geen negatief effect op de onderhoudskosten. Bij Scania gaan ze er verder van uit dat er nauwelijks of geen penalty is in de vorm van een hoger brandstofverbruik. Als we kijken naar de resultaten van onze tests tot nu toe met Euro 4 EGR trucks van Scania lijkt die claim redelijk stand te houden, maar bij de Euro 5 motoren lijkt het toch niet helemaal te lukken. Maar de truckconstructeurs zijn vindingrijk, met het nodige technische fijnslijpwerk weten ze morgen te bereiken wat vandaag nauwelijks als realistisch wordt ingeschat.

Bij Scania is de techniek om de uitlaatgassen op Euro 5 niveau te krijgen, gebaseerd op drie uitgangspunten. Om te beginnen het al genoemde XPI inspuitsysteem, dat drukken tot 2.400 bar aankan, een tweetraps uitlaatgasrecirculatie met koeling, en een turbolader met variabele geometrie.
Het XPI inspuitsysteem draagt vooral bij aan een beperking van de deeltjesvorming. De hoge inspuitdruk van 2.400 bar is alleen in extreme situaties nodig, daarom is het elektronische regelsysteem van de motor in staat om deze druk in de common rail van het inspuitsysteem binnen een fractie van een seconde te realiseren.
De beperking van de NOx-vorming is vooral de opgave van het gekoelde tweetraps EGR-systeem; het zorgt ervoor dat de temperatuur van de uitlaatgassen wordt teruggekoeld naar 50 graden. Ter vergelijking: bij de Euro 4 motor met EGR bedraagt die temperatuur 150 graden. Het effect van die lagere temperatuur is dat er een grotere hoeveelheid uitlaatgas terug de cilinders in gaat en daar wordt verbrand. In totaal wordt bij de Euro 5 D13 motoren van Scania 30 procent van de uitlaatgassen gerecirculeerd.

Krachtpatser


Het technische vernuft van deze motoren manifesteert zich in de praktijk vooral in de vorm van het zeer hoge koppel, dat hij genereert. Want met een draaimoment van 2.500 Nm tussen de 1.000 en 1.300 omwentelingen per minuut klopt deze motor elke concurrent. Je voelt het aan het gemak waarmee deze motor het totaalgewicht van bijna 40 ton van onze testtruck voortbeweegt: het kost hem geen enkele moeite. Zelfs een klim als de Kruisberg bij Maastricht neemt hij met een redelijk gemak. Kortom, wat de prestaties betreft is de R480 Euro 5 een echte topper, een ware krachtpatser. Maar wat het verbruik betreft viel hij zo als gezegd wat tegen.

Aan het eind van onze rit hadden we volgens de meter 119,15 liter diesel verbruikt. Bij het aftanken bleek het werkelijke verbruik 125,74 liter te bedragen, ofwel een gemiddeld verbruik van 29,86 liter per 100 kilometer over het totale traject. Over exact hetzelfde traject kwam de Scania R480 Euro 4 motor op een gemiddeld verbruik van 27,3 liter, terwijl de Scania 164L480 uit 2001 er 28,9 liter per 100 kilometer voor nodig had. Daarmee zet de R480 Euro 5 dus in feite een stap terug – voor het milieu mag het dan de betere motor zijn, het effect op het rendement is omgekeerd, wanneer onze testresultaten in de praktijk worden bevestigd.
Met haar EGR-oplossing weet Scania de eigen massa van de Euro 5 chassis in elk geval te beperken omdat er geen SCR katalysator en AdBlue reservoir met inhoud worden gemonteerd. Dat kan gunstig zijn voor bepaalde vormen van vervoer, waar het gewicht een belangrijke rol speelt.

De keus voor een Scania R480 chassis is verder aantrekkelijk vanwege de extra's die het oplevert. Bijvoorbeeld in de vorm van een uiterst jonge cabine die helemaal van deze tijd is en inmiddels nog verder is opgewaardeerd. Verder behoort er bij een Scania een uitstekend imago. Verder is het een truck die qua rijeigenschappen inmiddels tot het beste behoort wat de markt te bieden heeft, bijvoorbeeld doordat Scania achter inmiddels vierbalgs luchtvering levert in plaats van de tweebalgs variant, waar ze zich lang op concentreerde. Het verschil tussen deze twee vormen van vering is vrij essentieel, omdat vierbalgs luchtvering nu eenmaal een heel andere karakteristiek oplevert dan tweebalgs.

Uiterlijk ziet de huidige R-cabine er een stuk softer uit dan zijn voorganger uit de 4-serie, ook al is de oervorm hetzelfde gebleven. Maar door het integreren van kleinere panelen tot enkele grotere delen oogt de cabine toch beduidend anders. In het kader van de voortdurende productverbeteringen zijn hier ook recent wat kleine wijzigingen aangebracht. Zo zijn de zijspoilers verlengd en kregen de hoekpunten van de grille rubber doppen, op te voorkomen dat men zich als chauffeur of monteur verwondt aan de opgeklapte grille.

Opticruise transmissie


Onze testauto was verder voorzien van een OptiCruise schakelsysteem op basis van de GRS905R transmissie, een bak waar Scania de afgelopen tijd softwarematig het nodige aan gesleuteld heeft, in het kader van de voortdurende productverbetering. Het resultaat is een versnellingsbak die aanmerkelijk vlotter schakelt dan voorheen, en zelfs op eigen initiatief een stap overslaat wanneer de omstandigheden dat toestaan. Bovendien schakelt deze nieuwe versie bijzonder soepel. Deze nieuwste versie van de Opticruise behoort onlosmakelijk bij de Euro 5 motoren van Scania, ze werden vrijwel gelijktijdig in productie genomen. Gebleven is overigens het koppelingspedaal, je hebt het nog steeds nodig bij het wegrijden en tot stilstand komen. Wel is inmiddels de warmtewisselaar in de rijwind geplaatst, om een betere warmteafvoer te krijgen.
Geïntegreerd in de versnellingsbak was bij onze testauto de eigen Scania retarder, een onderdeel dat perfect bleek te werken; hij was uitstekend in staat om de combinatie in bedwang te houden.

Wat de bediening betreft kan de R480 bogen op een goed stel remmen, een directe en voorspelbaar reagerende besturing, en de beschikbaarheid van alle elektronische hulpmiddelen waar je als chauffeur vandaag de dag al min of meer mee rekent. Zoals ABS en ASR als uitbreiding van het remsysteem, een elektronisch geregelde bediening van de remmen (EBS) die optimaal gebruik maakt van de remkracht van hulpremsystemen als de motorrem en de retarder als een soort basisuitvoering. Verder was onze testtruck voorzien van zaken als een lane departure warning (LDW), adaptive cruise control (ACC) en een controlesysteem voor de bandenspanning. Handige hulpjes allemaal, maar niet zo essentieel als ESP, dat het voertuig onder alle omstandigheden stabiel houdt.
Het instrumentenpaneel is overzichtelijk ingedeeld, alle knoppen en schakelaars zitten onder handbereik en zijn bijna intuïtief te vinden.

Samenvattend


De nieuwe Scania R-serie bevestigt met deze Euro 5 versie van de R480 in elk geval de al eerder gevestigde indruk dat hij qua karakter behoorlijk afwijkt van datgene wat je van Scania gewend bent. Wat rijeigenschappen betreft is hij beter, de aandrijflijn is soepeler en verfijnder dan bij de 4-serie, hij is een stuk leaner qua constructie, en heeft een praktischer ingedeelde cabine. In de Euro 4 en Euro 5 uitvoering wordt daar een systeem aan toegevoegd om aan deze emissienormen te voldoen, waar je in principe geen omkijken naar hebt. Was er bij de Euro 4 versie vrijwel geen invloed op het verbruik, bij de Euro 5 is dat niet meer zo vanzelfsprekend – hij lijkt net als de meeste concurrenten wat meer brandstof nodig te hebben om aan de gevraagde emissienormen te voldoen. Maar misschien valt dat in de praktijk toch weer mee en ontpopt de nieuwe R480 Euro 5 zich ook in dat opzicht toch nog als een topper.

 

Alle essentiële voorzieningen zijn vanaf het bed te bedienen

 

Ruim verstelbare chauffeursstoel in de cabine

     

 

De van buiten toegankelijke bergruimte lijkt wat groter dan ze daad werkelijk is

 

Comfortabele vierbalgs luchtvering achter

     

 

Bij de nieuwe versnellingsbakken is het Opticruise schekelsysteem in het huis geïntegreerd

 

Deze extra bergruimte boven het bed wijkt qua volume en uitvoering af van de standaard

     

 

Veel bergruimte in de cabine boven de voorruit

 

De common rail van het XPI inspuitsysteem

     

 

EGR: dus nergens een AdBlue-tank te vinden

 

Heldere informatie op het instrumentendisplay

     

 

Als optie leverbare Interactor boordcomputer geeft informatie over de voertuig functies

 

De essentiële functies zijn geconcentreerd op en om het stuurwiel

     

 

Wat kleine detailveranderingen in de bumper, zoals andere lenzen voor de verstralers.

 

Prachtig scania-vignet in de rugleuning

     


Toon / verberg technische gegevens en testresultaten...

Motor


Typeaanduiding: DC 13 07
Soort: lijnmotor met drukvulling en intercooler
Aantal cilinders: zes
Boring x slag: 130x160 mm
Cilinderinhoud: 12.700 cc
Compressie: 18:1
Vermogen: 353 kW (480 PK) bij 1900 tpm
Koppel: 2500 Nm bij 1000-1300 tpm
Koeling: vloeistof

Transmissie


Koppeling: enkele droge plaat
Diameter: 430 mm
Bediening: hydraulisch
Versnellingsbak: GRS905R Opticruise
Aantal versnellingen: twaalf

Achteras


Type: enkele overbrenging, hypoïde
Overbrengingsverhouding: 2.92 : 1
Draagvermogen: 11.500 kg
Vering: luchtvering met stabilisator en schokbrekers

Vooras


Type: I-profiel
Draagvermogen: 7500 kg
Vering: parabool met stabilisator en schokbrekers

Wielen en banden


Wielen: 9.00x22.5
Bandenmaat: 315/80R22.5

Chassis


Type: ladderframe
Dwarsliggers: geklonken
Brandstoftank: 300 liter

Remmen


Voetrem: luchtdruk/elektronische schijven voor en achter Parkeerrem: veerrem op achterwielen
Motorrem: ja

Besturing


Stuurhuis: hydraulisch bekrachtigde kogelomloop
Stuurwiel: diameter 45 cm
Draaicirkel: 14,4 meter bij wielbasis 370 mm

Elektr. installatie


24V wisselstroomdynamo 100A, 2 x 220 Ah accu's

Cabine


Type: frontstuur cabine, 70 graden kantelbaar
Uitrusting exterieur: gelaagde voorruit
Uitrusting interieur: verstelbare chauffeursstoel, stuurkolomverstelling, bed boven voorruit.

Afmetingen chassis


Wielbasis: 330 - 370 cm
Lengte: 554 - 594 cm
Breedte: 250 cm
Hoogte: 389 cm
Chassishoogte: 97 cm


 

© Atw.nl - Copyright 2006-2019, All right reserved. Schrijfveer Media Groep B.V.

Autoboek International
Middelbos
facebook
snapon
almic
baat
Trucks.nl
Trailned
scania
rdd
terberg
Hoornweg
vdl
HEBIC
Capriël Nederland
rino
Anema Trucks & Spare Parts
Cuppers
advertise