home

abonnement

mediakaart

verschijningsdata

adverteren

nieuwsbrief

colofon

tarieven ATW.nl

Mercedes-Benz Tourino: perfectionist

Midibus met een eigen karakter

Bussen zijn er in vele soorten en maten. Eén van de breedste programma's heeft zo langzamerhand Mercedes-Benz Omnibusse, dat de afgelopen tijd haar volledige busprogramma vernieuwde en afrondde. Tot de afrondende producten behoort de Tourino, een midibus met ruimte voor 28 passagiers. Wij waren er een dag mee op pad.

Testrapport informatie:

Uitgave nummer: 14
Uitgave datum: 22.12.2005
Jaargang: 57


EvoBus


De Tourino is formeel een product van EvoBus, de busdivisie van DaimlerChrysler waarin o.a. de busactiviteiten van Mercedes-Benz en Setra zijn ondergebracht.
EvoBus GmbH bestaat dit jaar tien jaar als dochter van DaimlerChrysler. In deze periode vergrootte Mercedes-Benz Omnibusse haar afzet op de Europese markt met ruim zestig procent van 3675 bussen in 1995 tot 5837 eenheden vorig jaar.

De afgelopen tien jaar werden er verder vierendertig nieuwe producten op de markt gebracht - het betekent concreet dat het volledige aanbod aan Mercedes-Benz bussen in die periode werd vernieuwd en vervangen door eigentijdse producten, terwijl het programma bovendien verder werd uitgebreid om het hele gamma af te dekken. Het productprogramma van Mercedes-Benz reikt inmiddels van toerbussen op basis van de Sprinter bestelauto - die overigens volgend jaar vervangen wordt door een opvolger, wat ongetwijfeld ook consequenties zal hebben voor de bussen - tot de recent gelanceerde CapaCity geledebus voor het openbaar vervoer - als jongste uitbreiding van het Citaro programma - met een capaciteit van bijna tweehonderd passagiers.

Tot het Mercedes-Benz busnieuws van het afgelopen jaar behoort eveneens een aangepast uiterlijk voor de Travego toerbussen, en in het verlengde daarvan deze Tourino midibus, die fungeert als opvolger van de korte O 404. Voor deze laatste bus was er formeel geen opvolger voorzien bij het aantreden van de Travego, inmiddels zes jaar geleden. Maar omdat er met name in Duitsland toch een markt is voor deze categorie bussen, zocht Mercedes-Benz naar een andere oplossing om de leemte in het programma te vullen. Het aardige van de gevonden oplossing, de Tourino, is dat hij eigenlijk twee niches vult: enerzijds is het een goede opvolger van de korte O 404, aan de andere kant is het een mooi alternatief voor een soort bus dat Mercedes-Benz tot nu toe niet in haar programma had, namelijk een midibus op basis van een licht bedrijfsautochassis. Met name in Zuid- en Oost-Europa en in Turkije wordt dat soort bussen op grote schaal gebouwd en ingezet, en vanuit die contreien ook geëxporteerd naar West-Europa. Mercedes-Benz had er tot nu toe geen echt antwoord op, maar met de Tourino zal dat anders moeten worden.

Nichemodel


Er waren tot nu toe twee methoden om een kleine bus te bouwen: je neemt een zwaar bestelautochassis of een licht truckchassis, en bouwt daar een midibus op.
Het is de methode die vooral door carrosseriebouwers wordt gehanteerd. Op die manier komen zij via de makkelijkste manier aan een product voor dit segment van de busmarkt. Een tweede optie was tot nu toe om een full-size bus te verkleinen tot een kleine bus door de wielbasis en totale voertuiglengte in te korten. Zo'n bus biedt het voordeel van een comfort en ruimte die vergelijkbaar zijn met die van een grote bus - maar ook een hogere kostprijs met zich brengt. Setra heeft zoiets, in de vorm van de 411 HD.
Nu zou je denken dat Mercedes-Benz, dat net als Setra tot de EvoBus groep behoort, voor zover het de busproductie betreft, het voorbeeld van Setra volgt bij de productie van wat de Duitsers noemen een 'Clubbus'. Maar Mercedes-Benz heeft er een derde optie aan toe gevoegd: een op maat gemaakte compacte bus, die duidelijk de familietrekjes heeft van de grote toerbussen, maar rijkelijk put uit de componenten van de Atego distributietrucks, hoewel verwerkt in een doelgericht ontwikkeld chassis. Het resultaat, de Tourino, is een midibus die helemaal voor dit segment werd ontwikkeld.
Gloednieuw is deze aanpak overigens niet, in die zin dat MAN jarenlang een speciaal midibuschassis in productie heeft gehad. Maar dat chassis was ook weer grotendeels afgeleid van de chassis voor grotere bussen, en sluit daarmee eerder aan op de tendens naar het verkleinen van bestaande producten dan dat het een nieuwe optie toevoegt.

Wat ze bij Mercedes-Benz gedaan hebben is putten uit het brede programma aan componenten dat ze heeft voor bedrijfsauto's en daaruit qua chassis een stuk maatwerk creëren voor dit specifieke segment van de markt. Donor voor dit project werd dus de Atego, waar de componenten te vinden zijn die voor zo'n chassis geschikt zijn. Inclusief de achteras en aandrijflijn.

De vooras vormt de uitzondering op deze regel, een beetje bus heeft tegenwoordige onafhankelijke voorwielophanging. Bij distributievoertuigen is dat nog niet aan de orde, dus moesten de Mercedes-Benz technici voor deze componenten gaan buurten bij de overige busmodellen.
Eén van de belangrijkste wijzigingen is de verplaatsing van de motor van voren naar achteren - nogal wat concurrerende midibussen zijn opgebouwd op een Atego bedrijfsautochassis, dat qua basisafmetingen gelijk is aan het Tourino chassis, maar qua configuratie totaal anders. Want het standaard Atego truckchassis heeft de motor voorin, terwijl de Tourino de motor achterin heeft. Daardoor ontstaat een voertuig dat veel meer een buskarakter heeft, zoals we dat kennen van de full size bussen: de motor achterin, een ruime voorstap voorin, en voor de achteras, een uitstapdeur achter de achteras rechts.

Familietrekjes


De Tourino heeft uiterlijk veel gemeen met de Travego, het topmodel in het Mercedes busprogramma.
Zo zijn veel vormgevingsdetails bij beide bussen hetzelfde - kijk maar naar de zijkant van de Travego en de Tourino, en de manier waarop de instapdeuren erin zijn verwerkt. Of kijk naar de achterlichtunits, die toch wel erg veel overeenkomst vertonen bij beide typen. Hetzelfde valt te constateren bij de beide buitenspiegels: die zijn bij de Tourino volkomen gelijk aan die van de Travego, of we moeten ons al heel erg vergissen. Ook proportioneel is er een grote overeenkomst tussen de Tourino en de Travego, en dat heeft alles te maken met het feit dat beide bussen op dezelfde configuratie gebaseerd zijn: een 4x2 chassis met de motor achterin, en in- en uitstapdeuren voor de vooras en achter de achteras. De totale lengte van de Tourino is iets meer dan negen meter, die verdeeld moeten worden over de voor- en achteroverbouw en de wielbasis. Omdat de positie van de motor achterin en de ruimte die de achterdeur nodig heeft, bepaalde consequenties heeft voor de lengte van de achteroverbouw - is die bij de Tourino vrij fors uitgevallen, in vergelijking met de wielbasis. Die relatief korte wielbasis van iets meer dan viereneenhalve meter geeft de bus een grote wendbaarheid, maar zorgt er tegelijkertijd voor dat je bij het manoeuvreren de achterkant heel goed in de gaten moet houden. Want die zwaait bij snelle manoeuvres vrij fors uit.

Voor Mercedes-Benz is de Tourino een nicheproduct, de logische opvolger van de korte versie van de O 404, zoals we al zagen - een 'Clubbus' zoals het in de Duitse terminologie heet. Van nicheproducten staat het niet bij voorbaat vast dat je ze zelf moet bouwen, het is een kwestie van een goede afweging maken tussen productiekosten en opbrengsten. Bij Mercedes-Benz heeft die afweging geleid tot de beslissing om de Tourino niet zelf te bouwen, althans niet de carrosserie. Het chassis is een eigen product, maar de opbouw komt van Caetano, een Portugese carrosseriebouwer waarmee Mercedes-Benz wel meer samenwerkt. Zo bouwt Caetano voor EvoBus vliegveldbussen en sommige toermodellen voor de Zuideuropese markt.

De Tourino is in zoverre uniek dat hij proportioneel echt een ietwat verkleinde versie van een full-size bus is, maar geen miniatuur zoals sommige midi- en minibussen. Hij is met z'n ruim negen meter beduidend korter dan een grote bus, en met een breedte van 240 cm ook smaller. Met een hoogte van 330 cm komt hij dicht in de buurt van een gewone bus, maar de vrij kleine banden waarop hij staat - 265/70R19,5 - geeft hem weer een wat typisch uiterlijk. Aan die verhoudingen tussen de totale hoogte en de hoogte van de banden merk je dat je te maken hebt met een bus die in de categorie van de midibussen valt.

Echte bus


Aan de andere kant weet de Tourino dat inwendig weer goed te verbergen. Door de motor naar achteren te verplaatsen ziet hij er van binnen wel uit als een volwaardige toerbus, met keurige rijen van vier stoelen en daartussen een dusdanig breed gangpad dat je je als passagiers makkelijk naar je zitplaats kunt bewegen.
Weliswaar zijn de stoelen iets smaller dan in een Travego, maar de vijftien centimeter verschil in voertuigbreedte moet je toch op de een of andere manier ergens in kunnen verwerken. De stoelen met een paar centimeter versmallen is beter dan het gangpad fors smaller te maken.
De werkplek voor de chauffeur is grotendeels afkomstig uit de Travego, met dien verstande dat de Tourino geen joystick op het dashboard heeft, maar geschakeld wordt met een pook op de vloer, naast de chauffeursstoel. Voor het mooi zit hij eigenlijk iets te ver naar voren, hij zou iets verder naar achteren mogen zitten. Niet alleen bevindt hij zich dan beter onder handbereik, hij vormt in dat geval voor de chauffeur, bij het verlaten van zijn werkplek, ook wat minder een hindernis.

Als je een automatisch geschakelde bak gewend bent, en die maken bij toerbussen al net zo'n opgang als bij trucks, dan is het beoordelen van een handgeschakelde bak als in de Tourino wat lastig: vergeleken met een automatisch geschakelde bak is hij de mindere, maar op zijn eigen kwaliteiten beoordeeld is het een goede bak, die zich efficiënt en met korte afstanden laat schakelen. Het is geen al te soepele bak, maar het voordeel daarvan is weer dat je heel goed weet wanneer hij in de versnelling zit. Hij laat daar weinig onduidelijkheid over bestaan.
Wat prestaties betreft is de Tourino een bus die tot veel in staat is, met een GVW van 12 ton en een vermogen van 280 PK (205 kW), ofwel iets meer dan 23 PK per ton is het bepaald geen ondergemotoriseerde bus. Aangedreven wordt hij door een Mercedes-Benz OM 906 LA motor, een zescilinder lijnmotor met een inhoud van 6300 cc, voorzien van drie kleppen per cilinder, turbolader en intercooler, die aan het al flinke vermogen ook nog een koppel van 1100 Nm tussen 1200 en 1600 tpm toevoegt. Het leeggewicht van de bus bedraagt ongeveer 9,5 ton.
De werkplek van de chauffeur is zoals je mag verwachten: het stuurwiel en de stoel zijn beide verstelbaar, zodat je als chauffeur precies de positie kunt kiezen die het prettigst voor je is. De indeling van het instrumentenpaneel is overzichtelijk, met een display als centraal instrument, en daaromheen de meters. Nadeel van die displays is vaak dat ze bij veel zonlicht moeilijk afleesbaar zijn - het display van de Tourino vormt op die bijna-regel geen uitzondering. Een handig detail is de gladde naaf van het stuurwiel, met daarin twee inkepingen om een A4 vel in vast te zetten: de werkplek van de chauffeur is daardoor heel goed te gebruiken als locatie om documenten in te vullen. Verder heeft de chauffeur een goed zicht in alle richtingen door de diep naar beneden doorgetrokken voorruit en de spiegelbezetting.

Veiligheid


Voor de chauffeur zijn verder de besturing en de werking van de remmen van belang.
Wat de besturing betreft valt er op te merken dat hij weliswaar bij onze testbus heel nauwkeurig werkte en ook bijzonder direct reageerde, maar daar staat tegenover dat hij iets meer kracht vroeg dan bij een bus gebruikelijk is - misschien heeft het te maken met het feit dat veel onderdelen van de Tourino afkomstig zijn uit het pakket van de Atego distributietrucks en gemakshalve inclusief de afstellingen zijn overgenomen. De draaicirkel bedraagt dankzij de korte wielbasis slechts zo'n 17 meter.

Op de remmen valt niets aan te merken, de luchtdrukbediende schijfremmen rondom brengen de bus snel en schokvrij tot stilstand. Overigens is het remsysteem van de Tourino een volledig veiligheidscentrum, in die zin dat een retarder, ABS en ESP standaard worden meegeleverd. De standaard inbouw van ESP is inmiddels norm bij Mercedes-Benz, voor zover het de bussen betreft, een middenklasser als de Tourino vormt op die regel geen uitzondering.
Ook voor de passagiers is de Tourino een aangename bus, met een stahoogte van bijna twee meter in het gangpad, ruimte voor kleine handbagage boven de stoelen en individuele serviceunits met verlichting en airco tegen de onderzijde van de bagagerekken. Het totaal aantal zitplaatsen was bij onze testbus beperkt tot 28; in plaats van een vijfpersoons bank was er achterin een keuken- en toiletunit geplaatst. Voordeel daarvan is dat met name het toiletblok geen aanslag doet op de beschikbare bagageruimte: de Tourino heeft 4,4 kubieke meter, ofwel ongeveer een zesde kuub per passagier en is daarmee vrijwel gelijk te stellen met een volwassen bus. Tot het leverbare voorzieningenpakket behoren airco, warmwaterverwarming en een audio- en videosysteem zoals dat in een topklasse reisbus thuishoort - Mercedes-Benz kan het allemaal leveren, deels als standaarduitrusting, deels tegen meerprijs.
Verder is er ruimschoots plek voor de reisleider, in dat opzicht doet de Tourino ook niet onder voor een full-size bus. Behalve een ruime stoel en voldoende beenruimte heeft de reisleider het beheer over een koelkast met een capaciteit van veertig liter.

Samenvattend


Al met al is de Tourino een uitgekiend busje met een goede techniek, een mooie vormgeving die duidelijk aansluit bij de rest van de Mercedes-Benz toerbusfamilie en een uitstraling die een bus in dit segment van de markt vaak niet heeft. Alleen hangt er wel een prijskaartje aan: een Tourino is weliswaar goedkoper dan een Travego, maar geen tientallen procenten. Het is een perfectionist met een prijskaartje: de investering per zitplaats is relatief hoog, maar de restwaarde waarschijnlijk ook. In die zin zou de Tourino een betere investering kunnen zijn dan menige andere midibus.

 

 

     

 

 

     

 

 

     

 

 

     


© Atw.nl - Copyright 2006-2019, All right reserved. Schrijfveer Media Groep B.V.

snapon
Tibeg
Autoboek International
meiller
facebook
Cuppers
Trucks.nl
rdd
Hoornweg
terberg
rino
Middelbos
almic
advertise
baat
Capriël Nederland
scania
HEBIC
Trailned
vdl